Gai cột sống là gì? Bệnh có nguy hiểm không, chữa khỏi được không?

Ngày nay, trước thói quen sinh hoạt hiện đại, gai cột sống là tình trạng ngày một phổ biến với người già, trung niên, nhân viên văn phòng. Tuy đã nghe nhiều về nó nhưng không phải ai cũng biết căn bệnh này có thể gây nên những biến chứng hết sức nghiêm trọng. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng “bắt bệnh” chi tiết để hiểu, phòng tránh cũng như biết cách điều trị cho đúng.

Gai cột sống là gì?

Gai cột sống là tình trạng hai bên đốt xương cột sống, phía ngoài đốt xương cột sống, phía ngoài đĩa sụn hoặc tại dây chằng quanh khớp hình thành phần xương mới dư thừa. Chúng lồi với dáng nhọn gần giống với gai hướng ra bên ngoài nên gọi là gai xương.

Những gai xương này phá vỡ hình dạng cấu trúc cơ bản tự nhiên của đốt xương cột sống, gai xương phát triển càng lớn thì biến chứng xuất hiện càng nguy hiểm. Thực chất, gai xương hình thành từ những vùng viêm sưng ở cột sống, các chấn thương và việc canxi trong cơ thể bị tích tụ lâu ngày tại vị trí dây chằng và gân đốt sống.

Như vậy, vị trí xuất hiện của gai xương có thể tại bất cứ vị trí đốt xương nào trên cột sống. Tuy nhiên chủ yếu hơn cả vẫn là những vị trí hoạt động nhiều, những vùng gờ có dạng lồi hoặc lõm trong khung xương người. Chẳng như xương cột sống tại cổ hoặc đốt xương tại thắt lưng.

gai cột sống

Hiện nay, gai cột sống xuất hiện rất nhiều ở người Việt Nam đã hoặc sắp bước sang tuổi 60. Người càng lớn tuổi khả năng bị bệnh càng cao. Ở độ tuổi 45, tỷ lệ mắc bệnh có xu hướng cao hơn. Trong khi đó, xu hướng này lại tăng khá nhanh và cao hơn đối với nữ giới từ sau 45 tuổi.

Tuy vậy, những người trẻ, nhất là nhân viên văn phòng vẫn nên chú ý đề phòng bởi xương cổ và lưng của đối tượng này rất dễ bị tổn thương hoặc thoái hoá sau quá trình ngồi và làm việc nhiều giờ trước máy tính, đặc biệt khi không chú ý giữ lưng thẳng trong tư thế làm việc.

Nguyên nhân gai cột sống

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc hình thành các gai xương. Tuy nhiên bản chất chính của nó xuất phát từ quá trình thích ứng và tự động sửa chữa, bình phục những tổn thương, thoái hoá khớp xương, sụn hoặc mô xương của cơ thể.

Cụ thể, nếu cơ thể bị viêm xương khớp, viêm sưng tế bào xương có thể khiến phần sụn đệm đầu xương bị phá vỡ. Khi đó, cơ thể tự động điều trị và bù lấp phần tế bào tổn thương bằng cách kích thích tăng cường hoạt động sản xuất canxi tại những vị trí cần sửa chữa. Phần canxi này bao bọc quanh khớp xương. Tuy nhiên điều này có thể gây ra những gai xương nếu kết hợp 1 trong những tác nhân sau:

Tuổi tác cao

Càng lớn tuổi, hoạt động của cơ thể và các tế bào chậm lại, việc bình phục và sửa chữa những vết thương gặp phải những hạn chế nhất định. Không những thế, tuổi già cũng có nghĩa là thời gian kéo dài đã khiến phần xương cột sống bị thoái hoá một mức nhất định. Người già nếu không có biện pháp tăng cường, bảo vệ sức khoẻ xương rất dễ bị thoái hoá cột sống hoặc gai cột sống.

Sinh hoạt, vận động sai tư thế

Xương cốt con người được cấu tạo để chúng ta vận động, đi đứng thẳng cùng khả năng chịu được 1 lực đè nén nhất định, chính vì vậy, nếu thường xuyên phải khuân vác nặng, ngồi, nằm hoặc đi đứng sai tư thế, nhất là nếu không chú ý giữ thẳng lưng, vai và cổ thì sau 1 thời gian sẽ dẫn đến những tổn thương xương.

Xuất hiện chấn thương do tai nạn

Trước những tai nạn không thể lường trước như tai nạn giao thông hay tai nạn lao động, sụn khớp, đốt xương có có thể bị gãy, trẹo, tổn thương ở mức độ khác nhau. Chính những vết thương này nếu không được điều trị đúng cách cũng có thể là nguyên nhân hình thành gai xương sau này.

Canxi dư thừa lắng đọng

Khi lượng canxi trong cơ thể quá nhiều, chúng sẽ tích tụ ở dạng muối photphat tại gân và dây chằng tiếp xúc với đốt sống. Đó cũng là lý do gây ra tình trạng gai xương.

Xuất hiện cùng viêm cột sống mãn tính

Viêm cột sống mãn tính diễn ra trong thời gian nhiều tháng, nhiều năm khiến phần sụn tiếp nối khớp xương bị bệnh có xu hướng bào mòn và trở nên trơn láng và thô ráp. Phần sụn này mỏng đi gây xọ xát trực tiếp giữa 2 đầu xương dẫn đến những tổn thương. Khi cơ thể muốn khắc phục những tổn thương này, các gai xương có thể theo đó hình thành và gây ra bệnh.

Một số nguyên nhân khác

Ngoài ra, còn khá nhiều nguyên nhân khác khiến cho gai xương đốt sống thêm phổ biến. Ví dụ như tình trạng thừa cân, béo phì gây sức ép lên toàn bộ khung xương trong đó có cột sống khi phải gánh 1 trọng lượng mỡ quá lớn. Các chứng bệnh viêm khớp dạng thấp, bệnh gout, lupus hoặc các bệnh di truyền hiếm gặp. Những bệnh về xương cũng có thể dẫn đến tình trạng này.

Ngoài ra, việc sử dụng rượu bia, hút thuốc lá và dùng nhiều chất kích thích cũng gây tác động không nhỏ đến việc hình thành canxi và bình phục của xương.

Nguyên nhân gai cột sống

Dấu hiệu gai cột sống

Những bệnh về xương khớp nói chung, gai cột sống nói riêng nếu ở giai đoạn đầu nhìn chung thường không có biểu hiện rõ ràng. Đây là căn bệnh không có triệu chứng, dấu hiệu nhận biết chính xác.

Để phát hiện sớm, tốt nhất nên định kỳ thường xuyên đi khám sức khỏe tổng quát, trong đó quan trọng nhất là chụp X-quang xương. Ngoài ra, các xét nghiệm điện học, xét nghiệm máu, quá trình chụp cộng hưởng từ MRI hay chụp cắt lớp CT cũng giúp chẩn đoán bệnh sớm.

Như vậy, đa số người bệnh chỉ thật sự nhận ra khi tình trạng đã nặng hơn với những triệu chứng thật sự rõ ràng đi cùng những cơn đau khó chịu ở cổ, tứ chi … Một số triệu dấu hiệu tiêu biểu thường gặp ở người bị gai cột sống là:

Đau buốt vùng xương sau cổ hoặc xương thắt lưng

Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể thường xuyên cảm thấy mỏi, đau cổ hoặc lưng. Cảm giác cơ cứng và mỏi diễn ra ngày 1 thường xuyên và có xu hướng tăng dần nếu không có biện pháp điều chỉnh thói quen sinh hoạt hoặc khắc phục những tác nhân gây bệnh.

Khi bệnh nặng hơn, cảm giác đau trở nên tê buốt, tập trung nhất tại vùng hình thành xương gai. Việc vận động khi đó khiến cho cơn đau càng thêm khó chịu.

Đau nhức các chi

Không chỉ diễn ra tại những vùng bị bệnh, khi chuyển nặng, gai cột sống cổ có thể gây đau lan sang vai, kéo dần đến 2 tay. Nếu bị bệnh ở đốt sống lưng, cơn đau có thể lan xuống 2 chân gây cản trở việc đi lại và vận động.

Tê bì, mất cảm giác chi

Khi gai xương phát triển ngày càng lớn, chúng chèn ép lên các dây thần kinh dẫn điều khiển các chi của cơ thể. Vì vậy người bệnh bị tê bì, mất cảm giác ở tay, chân. Rất nhiều người có cảm giác tay chân như có kiến bò hoặc không thể cảm nhận xúc giác đối với những bộ phận này.

Rối loạn hoạt động cơ thể

Không chỉ chèn lên các dây thần kinh điều khiển các chi, gai xương còn cản trở nhiều dây thần kinh dẫn truyền khác khiến người bệnh bị tụt huyết áp, khó thở, vã mồ hôi, …

Rối loạn thần kinh

Đây là biểu hiện có thể xuất hiện đối với những người bệnh nặng khi bệnh chèn hẹp đường ống dẫn tuỷ trong cột sống khiến người bệnh không thể tự chủ việc đại – tiểu tiện của cơ thể.

Mất cảm giác

Tình trạng này có thể xảy ra tại phần cột sống bị bệnh, khi đó người bệnh không thể cảm thấy và nhận biết qua tiếp xúc da tại vùng này (ví dụ như đâm, chọc không cảm thấy đau). Cùng với đó là cảm giác nhức đầu, mệt mỏi, hoạt động của các cơ giảm sút…

Dấu hiệu gai cột sống

Gai cột sống có nguy hiểm không?

Từ những dấu hiệu bệnh nói trên, có thể thấy gai cột sống là bệnh có khả năng gây nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được chú ý điều trị sớm và kịp thời.

Triệu chứng bệnh càng chuyển nặng và rõ ràng báo hiệu mức độ nguy hiểm không được xem nhẹ:

Đau nhức dai dẳng lâu ngày

Đó là cảm giác đau buốt, đau âm ỉ trong thời gian nhiều ngày tại các vùng cột sống cổ, xương thắt lưng và lan sang những vị trí xung quanh. Tình trạng đau nhức càng dữ dội khi người bệnh chơi thể thao hoặc thực hiện các hoạt động thể chất, vận động mạnh.

Gây tổn hại đến sức khỏe thần kinh

Khi xương gai chèn ép lên các rễ thần kinh tại cột sống khiến sức khỏe thần kinh bị tổn hại. Người bệnh khi đó phải đối mặt với việc tụt huyết áp gây chóng mặt, ngất xỉu. Họ cũng có thể mất khả năng thực hiện phản xạ tự nhiên cũng như bị rối loạn tiết mồ hôi khi tăng tiết mồ hôi quá mức.

Gây tình trạng tê liệt chân tay

Khi các xương khớp yếu đi, hoạt động và cảm nhận của các chi bị ảnh hưởng lớn, người bệnh cảm thấy chân tay hay bị tê bì, không còn cảm giác. Nặng hơn có thể dẫn đến tê liệt, mất cảm giác.

Biến dạng cột sống

Gai cột sống lâu ngày khiến khung xương không thể về lại trạng thái và hình dạng tự nhiên. Vì vậy có những người bị bệnh có thể bị gù hoặc vẹo cột sống.

Rối loạn bài tiết

Đây chính là biến chứng nặng nhất đối với căn bệnh này. Trong tình trạng này, người bệnh không thể tự kiểm soát hoạt động bài tiết nước tiểu dẫn đến việc tiểu tiện mất tự chủ hết sức bất tiện và ảnh hưởng đến cuộc sống và sinh hoạt bình thường.

gai cột sống có nguy hiểm không

Gai cột sống có chữa khỏi được không?

Tuy có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm, thực tế nhiều trường hợp đã chứng minh: Chúng ta có thể chữa khỏi căn bệnh này. Bệnh có khả năng bình phục cao hơn đối với người trẻ. Tuy nhiên, muốn khỏi hoàn toàn cần chú ý phát hiện sớm đồng thời áp dụng chính xác phác đồ điều trị hợp lý được chỉ định và hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa.

Cách điều trị gai cột sống

Cách điều trị bệnh gai cột sống được xây dựng và thực hiện dựa vào tình trạng nặng – nhẹ của từng người bệnh. Hiện nay, 2 phương pháp phổ biến nhất được sử dụng khi chữa trị căn bệnh này đó là: Phương pháp Tây y và phương pháp cổ truyền Đông y. Sơ lược từng phương pháp diễn ra như sau:

Phương pháp chữa gai cột sống Tây y

Là phương pháp sử dụng thuốc (để chống lại, cải thiện tình trạng viêm xương, đau nhức, tê bì và khó chịu do tổn thương của khớp gây ra) hoặc can thiệp bằng phẫu thuật (chỉ áp dụng trong trường hợp nặng: Người bệnh bị chèn ép tuỷ, chèn ép dây thần kinh hoặc rối loạn tiểu tiện.

Các loại thuốc sử dụng phải được chỉ định kê đơn từ bác sĩ chuyên khoa. người bệnh không được sử dụng bừa bãi hoặc lạm dụng bởi có thể gây ảnh hưởng đến cơ quan khác hoặc dị ứng, tổn hại đến sức khỏe, tính mạng. Một số đại diện bao gồm: Paracetamol, Diclofenac, Ibuprofen, nhóm thuốc Corticoid và các nhóm Vitamin B (B1, B2, B6…).

điều trị gai cột sống

Phương pháp Đông y cổ truyền

Là phương pháp kết hợp đồng thời quá trình vật lý trị liệu (châm cứu, giác hơi, bấm huyệt, …) và sử dụng thêm các bài thuốc Nam có tác dụng bổ xương khớp, điều trị viêm xương khớp hiệu quả.

  • Đối với phương pháp này, vật lý trị liệu đòi hỏi sự kiên trì và thời gian lâu dài. Có như vậy phần gai xương tồn tại mới bị bào mòn dần dần đồng thời cũng hạn chế tối đa việc lắng đọng canxi tại khớp xương.
  • Cùng với đó, kết hợp song song sử dụng các bài thuốc lành tính từ nguyên liệu tự nhiên có hiệu quả thúc đẩy điều trị bệnh hiệu quả hơn. Dân gian xa xưa lưu truyền rất nhiều bài thuốc khác nhau điều trị căn bệnh này, trong đó bạn sẽ thấy nhiều loại lá quen thuộc được sử dụng như: Lá lốt, xương rồng, ngải cứu, …

Nên nhớ: Dù sử dụng phương pháp nào thì việc nghỉ ngơi hợp lý, tránh vận động mạnh hay làm việc nặng nhọc kết hợp với các bài tập an toàn nhằm hồi phục chức năng là vô cùng cần thiết.

Rõ ràng, chúng ta không nên coi thường bệnh gai cột sống. Căn bệnh này không thật sự chỉ gây rắc rối cho người cao tuổi mà thực sự có thể trở thành vấn đề đối với những người trưởng thành đang ngày ngày đối mặt với công việc bàn giấy cùng tình trạng ngồi sai làm việc sai tư thế, ngồi quá lâu gây ảnh hưởng đến xương cột sống. Hi vọng rằng, bài viết trên đây đã phần nào giúp bạn hiểu hơn về căn bệnh này để có biện pháp điều chỉnh thói quen sinh hoạt cũng như phát hiện, điều trị sớm nó nhé.

Ngày cập nhật gần nhất:

Share:

Your Comment