Đau thần kinh tọa là gì? Nguyên nhân và triệu chứng và cách điều trị

Đau thần kinh tọa đang dần trở thành một căn bệnh quen thuộc trong xã hội hiện nay. Bởi vì nó tác động không chỉ đến những người cao tuổi mà còn cả thế hệ trẻ. Vậy nguyên nhân của nó là gì, triệu chứng cũng như cách điều trị ra sao? Bạn đọc hãy tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Đau thần kinh tọa là gì?

Hầu hết mọi người trong chúng ta, dù già hay trẻ, sẽ đều gặp các vấn đề liên quan đến vùng lưng ít nhất một lần trong đời. Một trong những bệnh lý phổ biến nhất là đau thần kinh tọa. Đặc trưng của đau dây thần kinh tọa là cảm giác đau đớn chạy dọc từ khu vực thắt lưng xuống đến hai chi dưới, gây không ít cản trở trong các hoạt động thường ngày.

Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), bệnh lý thần kinh tọa ảnh hưởng đến hơn 40% dân số mỗi năm. Đàn ông trong độ tuổi trung niên là đối tượng dễ bị đau dây thần kinh tọa nhất, tỷ lệ cao gấp 3 lần so với phụ nữ trong cùng độ tuổi (40-50 tuổi).

đau thần kinh tọa là gì

Nguyên nhân đau thần kinh tọa

Bản chất của bệnh thần kinh tọa là do các rễ dây thần kinh bị chèn ép. Tình trạng này có thể là hậu quả của các vấn đề sau:

Thoái hóa xương cột sống

Sự thoái hóa thường xảy ra khi con người bước vào giai đoạn ngoài 30 tuổi. Trong đó, xương cột sống cổ và xương cột sống lưng dưới dễ bị ảnh hưởng hơn cả. Thoái hóa cột sống khiến các đốt xương dễ bị trượt khỏi vị trí ban đầu, chèn ép lên các dây thần kinh xung quanh và gây ra đau thần kinh tọa. Bệnh thoái hóa này đặc trưng bởi các cơn đau nhức ở một hoặc cả hai chân.

Bên trong cột sống xuất hiện khối u

Tuy khá hiếm gặp nhưng nó vẫn được xếp vào một trong các nguyên nhân có thể gây ra đau thần kinh tọa. Những khối u trong cột sống là sự phát triển không bình thường của các biểu mô tế bào. Khi kích thước chúng tăng lên, khả năng chèn ép vào các dây thần kinh là rất cao.

Những khối u này phần lớn là lành tính và có thể loại bỏ dễ dàng nhờ phẫu thuật. Nhưng cũng có không ít trường hợp là các khối u ác tính của bệnh lý ung thư.

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Có thể nói đây là nguyên nhân hàng đầu cho vấn đề đau thần kinh tọa. Thông thường giữa các đốt xương sống đều có một đĩa đệm giữ vai trò giảm xóc. Nếu chúng gặp một tác động xấu thì phần nhân bên trong sẽ bị rò rỉ qua vết rách của đĩa. Phần nhân này có thể chèn vào những dây thần kinh xung quanh, gây ra cảm giác khó chịu.

Bên cạnh đau đớn, thoát vị đĩa đệm còn có khả năng làm yếu sức của hai chi dưới hay nghiêm trọng hơn là tê liệt.

Tình trạng cột sống lưng dưới bị hẹp

Đây là tình trạng thường gặp ở những người lớn tuổi (60 trở lên) và những cơn đau vùng thắt lưng được xem như dấu hiệu tiêu biểu nhất. Khi hẹp cột sống xảy ra thì sẽ kéo theo vấn đề dây thần kinh tọa bị chèn ép, tạo nên bệnh lý thần kinh tọa.

Hội chứng co thắt bó cơ Piriformis

Các cơ Piriformis nằm ngay bên dưới cột sống, làm nhiệm vụ nối xương chậu với xương đùi, giúp cơ thể có thể xoay được vùng hông. Cơ Piriformis rất gần vị trí của các dây thần kinh tọa, nên một khi chúng co thắt thì sẽ đè nén lên dây thần kinh.

Do chấn thương

Bệnh thần kinh tọa có thể là kết quả của việc cơ thể bạn phải chịu một lực tác động bên ngoài quá lớn, dẫn đến các dây thần kinh tọa phải chịu chèn ép do xương sống bị trượt. Trong một số trường hợp, lực tác động khiến xương bị gãy rồi đè lên rễ dây thần kinh.

Một số ví dụ có thể kể đến như việc tập tạ quá nặng, mang vác vật sai tư thế, tai nạn xe cộ hoặc bị ngã khi đá bóng,…

Các yếu tố khác

Bên cạnh những lý do kể trên thì đau thần kinh tọa còn là kết quả của béo phì, tiểu đường, ngồi quá lâu,…

Triệu chứng đau thần kinh tọa

Bệnh thần kinh tọa có những triệu chứng thường gặp dưới đây:

Các cơn đau nhức từ vùng lưng dưới chạy dọc theo ống chân

Dấu hiệu rõ ràng và nổi bật nhất của đau dây thần kinh tọa chính là cảm giác khó chịu dai dẳng chạy dọc theo ống chân bệnh nhân. Đây cũng là dấu hiệu khiến nhiều người nhầm lẫn đau thần kinh tọa với các bệnh lý xương khớp khác.

Bạn cần lưu ý là nếu cơn đau của bạn dù chạy dọc theo chân nhưng lại bắt đầu từ vùng háng, hoặc đau ở mặt trước của chân thì có khả năng đó không phải là bệnh lý thần kinh tọa.

triệu chứng đau thần kinh tọa

Các cơn đau vùng lưng trở nên tồi tệ hơn khi ho, hắt hơi hoặc căng cơ

Triệu chứng này gây nên sự khó chịu và bất tiện cho không ít người bệnh. Khi bạn ho, hắt hơi hay cúi người xuống để dãn cơ thì các cơn đau vốn đang dày vò âm ỉ lại trở nên tồi tệ hơn..

Nguyên nhân là do các hoạt động như ho, hắt hơi hay căng cơ làm tăng áp lực của khu vực xung quanh dây thần kinh tọa, khiến chúng bị kích thích.

Cảm giác đau nhói như dao đâm ở chân

Nếu bạn cảm thấy như hai chân có một luồng điện chạy qua hoặc đau như dao đâm thì khả năng bạn bị đau thần kinh tọa là rất cao. Tình trạng này sẽ trầm trọng hơn nếu bạn thực hiện các hành động như đi hoặc chạy.

Cảm giác tê như kiến bò ở chân hoặc chân bị yếu đi

Triệu chứng tê và yếu chân thường xảy ra nếu nguyên nhân khiến bạn bị đau thần kinh tọa là do thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Các nơi có thể nhận thấy rõ nhất cảm giác tê rần như kiến bò là: Khuỷu chân, bắp chân, kẽ ngón chân và lòng bàn chân.

Tình trạng chân mất sức và giảm khả năng vận động xảy ra khi bạn: Duỗi thẳng chân, kiễng chân, xoay cổ chân.

Bị đau lưng nếu ngồi một chỗ quá lâu

Những người làm việc văn phòng chính là đối tượng bị triệu chứng này tấm công. Sau khi ngồi trong một thời gian dài, bạn đứng dậy và phát hiện toàn bộ các khu vực như lưng dưới, mông, chân đều có cảm giác đau nhức. Bên cạnh đó, cơ thể lúc này còn rất khó duỗi thẳng hoàn toàn.

Đau thần kinh tọa có nguy hiểm không?

Đau thần kinh tọa không phải là bệnh lý có khả năng gây nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, nó có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống, sinh hoạt thường ngày. Vì vậy, bạn cần đặc biệt lưu ý nếu gặp phải các triệu chứng bất thường dưới đây:  

  • Mất kiểm soát chân: Nói rõ hơn thì đó là khi bạn nhận thấy đôi chân của mình hoàn toàn không còn cảm giác hoặc bạn không thể tự bước đi.
  • Mất kiểm soát bàng quang và đường ruột: Đau dây thần kinh tọa đôi khi có thể khiến người bệnh mất kiểm soát hệ thống bàng quang cũng như đường ruột. Dấu hiệu là bạn đi tiểu nhiều lần trong ngày hoặc tình trạng tiêu chảy kéo dài.

Nếu bạn gặp phải hai triệu chứng kể trên thì khả năng cao bệnh thần kinh tọa đã biến chứng thành hội chứng Equina Cauda. Bạn nên nhanh chóng đi thăm khám tại bệnh viện bởi vì Equina Cauda cần có sự can thiệp của phẫu thuật kịp thời.

Đau thần kinh tọa chữa được không?

“Đau thần kinh tọa chữa được không?” là vấn đề thắc mắc của không ít bệnh nhân. Ngay cả với các bác sĩ, đây cũng là một câu hỏi không dễ để trả lời. Nói rõ hơn, bệnh nhân thần kinh tọa tiếp nhận điều trị có thể làm các triệu chứng cải thiện tốt hơn. Nhưng không có một phương thuốc, trị liệu vật lý nào giúp bạn “đánh bại” nó hoàn toàn.

Lý do là vì những nguyên nhân gây ra đau thần kinh tọa đều là những yếu tố ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe xương khớp, thậm chí thoái hóa cột sống còn thuộc vấn đề tuổi tác không thể nào loại bỏ được. Dù các biện pháp phẫu thuật và máy móc hiện đại ngày càng phát triển nhưng thực tế chỉ ra rằng vẫn có những bệnh nhân bị tái phát đau dây thần kinh tọa sau khi được mổ.

Cách điều trị đau thần kinh tọa

Cách điều trị bệnh thần kinh tọa phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra nó. Lời khuyên tốt nhất là bạn nên đi khám tại các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán chính xác và có lộ trình chữa bệnh hiệu quả nhất.

Trị đau thần kinh tọa bằng thuốc Tây y

Các loại thuốc tân dược thường được sử dụng trong điều trị vấn đề thần kinh tọa gồm có:

Các thuốc chống viêm không có thành phần steroid

Đây là các loại thuốc giúp cải thiện cảm giác đau nhức khó chịu của bệnh nhân. Bên cạnh đó, chúng cũng ít gây tác dụng phụ vì chúng là thuốc phải có đơn kê từ bác sĩ mới được phép sử dụng. Một số ví dụ về NSAIDs là: Phenylbutazone, piroxicam, meloxicam, lornoxicam, dexamethasone, methylprednisolone,…

Trong một số trường hợp đau thần kinh tọa do đĩa đệm thoát vị, các bác sĩ cũng có thể tiêm thuốc chống viêm dạng lỏng vào khu vực xung quanh thắt lưng nhằm giảm đau nhanh hơn.

Các thuốc giảm đau không cần kê đơn

Các dạng thuốc giảm đau không kê đơn thích hợp dùng cho các bệnh nhân thần kinh tọa ở giai đoạn đầu, mức độ triệu chứng còn nhẹ. Tuy nhiên, nếu dùng thuốc mà không có cải thiện tích cực thì bạn nên đi tái khám tại các bệnh viện chuyên khoa.

Một số các loại thuốc giảm đau phổ biến gồm có: Aspirin, acetaminophen,…

Các loại thuốc chống trầm cảm

Dù nghe có vẻ khó tin nhưng những loại thuốc chống trầm cảm thật sự có khả năng làm bệnh nhân đau thần kinh tọa cảm thấy dễ chịu hơn. Nguyên nhân là vì trong thành phần của thuốc có chứa các chất ức chế tái hấp thu serotonin khiến trung khu não bộ tiếp nhận tín hiệu kém hơn. Từ đó, cảm giác đau từ những dây thần kinh dạng bị chèn ép sẽ giảm đi.

Một số ví dụ về thuốc chống trầm cảm là vilazodone, sertraline, vortioxetine,…Dù chúng có tác dụng tốt nhưng các bạn sĩ khuyến cáo bệnh nhân không nên lạm dụng. Bạn cũng nên kiêng rượu bia khi sử dụng thuốc chống trầm cảm.

Điều trị đau thần kinh tọa bằng thuốc nam

Bên cạnh các phương pháp điều trị với thuốc tây y quen thuộc, rất nhiều người bị đau thần kinh tọa cũng tìm đến cả các loại thuốc nam. Thuốc nam chủ yếu có tác dụng giảm đau hơn nữa tránh được các tác dụng phụ không mong muốn như khi dùng giả dược. Tuy nhiên, bạn cần tham khảo ý kiến của chuyên gia trước khi sử dụng.

Bài thuốc từ cây ngải cứu và muối trắng

Trong khi muối trắng có tác dụng kháng viêm thì cây ngải cứu có khả năng trừ phong tê thấp, trị đau nhức gân cốt hiệu quả. Không những vậy, loại thảo dược quen thuộc này còn có công dụng an thần rất tốt.

chữa đau thần kinh tọa

Với bài thuốc từ cây ngải cứu và muối trắng, bạn có thể sử dụng theo hai cách như sau:

Cách 1: Bạn dùng một nắm lá ngải cứu (khoảng 200 gram) và một thìa canh muối tinh rang nóng trên một chiếc chảo. Cho phần thuốc sau khi đã chuẩn bị vào một cái khăn mặt rồi chườm lên vùng thắt lưng bị đau. Thực hiện mát xa nhẹ nhàng cho đến khi phần lá thuốc nguội hẳn.

Cách 2: Bạn sắc một nắm lá ngải với nước rồi dùng uống trong ngày. Nước lá ngải có công dụng an thần, giúp giải tỏa căng thẳng và khó chịu mà cơn đau thần kinh tọa mang lại.

Bài thuốc từ củ nghệ

Củ nghệ được biết đến nhờ vào việc sở hữu một lượng curcumin dồi dào. Hoạt chất này đã được chứng minh là có khả năng chống viêm, giảm đau rất hiệu quả. Bệnh nhân bị đau thần kinh tọa có thể sử dụng nghệ theo hai cách dưới đây:

Cách 1: Bạn giã nát khoảng hai nhánh nghệ và ép lấy phần nước cốt. Sau đó, dùng 100ml nước khoáng pha loãng nó rồi uống trực tiếp.

Cách 2: Bạn trộn bột nghệ với mật ong rồi vo lại thành các viên hoàn, bảo quản chúng trong tủ lạnh. Mỗi ngày, bạn sử dụng một viên bằng cách uống với nước. 

Lưu ý: Tuy rằng củ nghệ không gây ra bất kỳ phản ứng dị ứng nào với mọi người nhưng nếu bạn sử dụng với liều cao hoặc trong một thời gian dài sẽ gây ra chứng khó tiêu. Vì vậy, trong thời gian dùng nghệ chữa bệnh bạn nên có nhật ký ghi chép, theo dõi sức khỏe hàng ngày.

Bài viết hy vọng đã giúp bạn hiểu thêm phần nào về những vấn đề liên quan đến đau thần kinh tọa. Dù không phải bệnh lý nguy hiểm thì nó vẫn cần được phát hiện kịp thời và điều trị để tránh những ảnh hưởng sức khỏe không đáng có.

Ngày cập nhật gần nhất:

Share:

Your Comment